سرآزاد پلتفرمی مستقل و دوزبانه برای تحقیق هنرمندانه، نوشتن و گفتوگو است. این فضا نسبتهای میان هنر، سیاست، جامعه، تاریخ و آموزش را بررسی میکند و به شکلهای دانش و تجربهای توجه دارد که ساختارهای مسلط به حاشیه میرانند.
سرآزاد از گفتوگوهای گروه کوچکی از افراد با تجربههای متفاوت در زمینههای هنری و آموزشی شکل گرفت. پیدایش آن پاسخی بود به بستهشدن و ناپدیدشدن فضاهای مستقل در ایران و به ضرورت فزایندهی ایجاد مکانهایی برای گردهمآمدن، نوشتن، فکرکردن و کار مشترک. این پلتفرم با دوستی، کار جمعی و همراهی کسانی رشد کرده است که بیچشمداشت نهادی یا تجاری از آن حمایت کردهاند. سرآزاد آگاهانه در فاصلهی میان تعهد آماتوری و فعالیت حرفهای قرار میگیرد و بخش مهمی از کار آن با درآمد آموزشی اعضایش پشتیبانی شده است.
در معماری، سرآزاد ساختاری است که یک سر آن بر پایهای استوار است و سر دیگرش از بدنهی اصلی فراتر میرود. این نام موقعیت پلتفرم را نیز بیان میکند: ریشهداشتن در زندگی اجتماعی، رفاقت و مسئولیت جمعی و در عین حال حرکت در قلمروهای تاریخی، جغرافیایی و دانشی متفاوت.
سرآزاد هنر را حوزهای جدا از زندگی نمیداند، بلکه آن را در نسبتهای مادی با جهان و دیگران میبیند. نوشتهها و پروژههای آن بررسی میکنند که هنر، سیاست، جامعه، تاریخ و آموزش چگونه یکدیگر را شکل میدهند. سرآزاد نمیخواهد صرفاً حاشیهنشینان را بازنمایی کند یا از جانب آنان سخن بگوید. هدف، پرسش از همان ساختارهای بازنمایی است که فرودستی را تولید میکنند و ایجاد فضایی چندصدایی که در آن موقعیتهای متفاوت جنسیتی، زبانی، جغرافیایی و طبقاتی در تولید دانش مشارکت کنند.
سرآزاد رویکرد خود را «تحقیق هنرمندانه» مینامد. این رویکرد تحقیق را فرایندی برای پرسیدن، بازجستن و آزمودن صورتهای تثبیتشدهی تولید دانش و هنر میفهمد. تحقیق در اینجا کنشی موقعیتمند و سیاسی است که از مسئولیت اجتماعی جدا نیست. تاریخ نه روایتی واحد و منسجم، بلکه میدانی از تاریخهای جزئی، تکهتکه و ناتمام در نظر گرفته میشود. تجربههای فردی میتوانند تاریخمند شوند بیآنکه در روایتی جهانشمول حل شوند. تحقیق هنرمندانه راهی است برای حرکت میان مفهوم و تجربه، سند و حافظه، مورد منفرد و ساختارهای بزرگتر.
سرآزاد میکوشد تعهدهای تحریریهای خود را در روابط کاریاش نیز تمرین کند. نگاهکردن، شنیدن، پرسیدن، خواندن، جستن، ساختن، ازهمگسستن، پیونددادن، در میانگذاشتن، مخالفتکردن و بازگشتن بخشهایی از فرایندی واحد و ناتماماند. از این رو، این متن بیانیهای ثابت نیست و در برخوردها و همکاریهای آینده تغییر خواهد کرد. سرآزاد آثار تألیفی و ترجمهشده را به فارسی و انگلیسی منتشر میکند. همهی مطالب لزوماً همزمان به هر دو زبان منتشر نمیشوند و ترجمه نه معادلسازی مکانیکی، بلکه کنشی تحریریهای و فکری است.